۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵- داده های مشاهده ای جدید نشان می دهند که استفاده خارج از مجوز داروی تیرزپاتاید در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱(T1D)، منجر به کاهش قابل توجه وزن، کاهش نیاز به انسولین و بهبود کنترل قند خون شده است، بدون آنکه خطر هیپوگلایسمی افزایش یابد.
این یافته ها حاصل یک مطالعهٔ گذشته نگر بر روی ۵۷بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۱و چاقی هستند که قرار است در تاریخ ۱۶سپتامبر ۲۰۲۵در قالب یک پوستر در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) ارائه شوند. این ارائه توسط دکتر احمد اقبال(MBBS)، مدرس ارشد بالینی دیابت و پزشک مشاور افتخاری در دیابت، و دکتر سایمون بری (MBChB)، پژوهشگر بالینی دیابت، هر دو از دانشگاه شفیلد و بیمارستان های آموزشی شفیلد در انگلستان، و همکارانشان انجام خواهد شد.
دکتر بری و دکتر اقبال نوشتند: «مقاومت به انسولین در مدیریت دیابت نوع ۱مشکل ساز است و تطبیق دقیق انسولین با کربوهیدرات ها و فعالیت را دشوارتر می سازد. مکانیسم های دقیق اثر تیرزپاتاید در دیابت نوع ۱هنوز مشخص نشده اند، اما ما معتقدیم که این دارو هم اثر مستقیم بر حساسیت به انسولین دارد و هم اثر غیرمستقیم از طریق کاهش وزن».
آن ها افزودند که رسیدگی به خطرات قلبی عروقی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱و مقاومت به انسولین یک «نیاز فوری و برآورده نشده» است، که شامل کنترل عواملی مانند فشار خون بالا، میکروآلبومینوری و دیس لیپیدمی با مراقبت های استاندارد می شود.هدف درمان در بیماران ما کاهش مقاومت به انسولین و رسیدگی به عوامل خطر قلبی‌عروقی بود، نه صرفاً تمرکز بر شاخص توده بدنی(BMI)».
در حال حاضر هیچ توصیهٔ حرفه ای برای استفاده از داروهای مبتنی بر آگونیست گیرندهGLP-1 در دیابت نوع ۱وجود ندارد و استفاده از آن ها برای این گروه از بیماران مجوز ندارد. با این حال، داده های سلامت الکترونیکی نشان می دهند که استفاده خارج از مجوز این داروها رایج است.
دکتر بری و دکتر اقبال خاطرنشان کردند که «برای ارائهٔ داده های قطعی جهت راهنمایی در نسخه نویسی آینده، نیاز به کارآزمایی های تصادفی سازی شده و کنترل شده (RCT) با قدرت کافی داریم، اما در حال حاضر معتقدیم که تیرزپاتاید باید به صورت موردی، به ویژه در بیماران با مقاومت انسولینی مشکل ساز، مدنظر قرار گیرد».
شرکت Eli Lilly در حال انجام یک کارآزمایی بزرگ RCT با تیرزپاتاید بر روی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱و چاقی است که نتایج آن در سال ۲۰۲۷منتشر خواهد شد. با این حال، پیش از آن، نتایج نخستین RCT از تیرزپاتاید در دیابت نوع ۱نیز در نشست EASD ارائه خواهد شد. این داده ها پیش از موعد منتشر نمی شوند، اما طبق گفتهٔ نویسندهٔ اصلی، پروفسور جری گرینفیلد، نتایج در همان راستا هستند.
پروفسور گرینفیلد، رئیس بخش غدد درون ریز و مدیر خدمات دیابت در بیمارستان سنت وینسنت، سیدنی، استرالیا، گفت:«مطالعهٔ انجام شده در بریتانیا و یافته های آن چشمگیر هستند و بسیار مشابه با آنچه می باشد که در مطالعات گذشته نگر قبلی گزارش شده بود. این مطالعه RCT نیست، اما با این حال، نتایج آن بازتاب دهندهٔ واقعیت‌های بالینی هستند و از بسیاری جهات، بسیار آموزنده‌اند».
فواید تیرزپاتاید در دیابت نوع ۱ پس از ۶ ماه مشاهده شد
دکتر بری، دکتر اقبال و همکارانشان ۵۷بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۱را که در بیمارستان های آموزشی شفیلد تحت درمان با تیرزپاتاید قرار گرفته بودند، مورد بررسی قرار دادند. هدف اصلی درمان در همهٔ بیماران، بهبود کنترل قند خون از طریق کاهش مقاومت به انسولین در افراد مبتلا به چاقی و دیابت نوع ۱بود، و کاهش وزن به عنوان یک مزیت اضافی تلقی شد.
پیش از شروع درمان با تیرزپاتاید، میانگین سن بیماران ۳۹سال، مدت ابتلا به دیابت ۲۰سال،BMI برابر با ۳۶.۳ و HbA1c برابر با ۷.۷ درصد بود. پس از ۶ماه، دوزهای هفتگی تیرزپاتاید به شرح زیر بودند: ۲.۵ میلی گرم تیرزپاتاید در ۹نفر (۱۸ درصد)، ۵ میلی گرم تیرزپاتاید در ۳۷نفر (۷۴ درصد)، ۷.۵ میلی گرم تیرزپاتاید در ۲ نفر، و یک نفر هر کدام با دوزهای ۱۰ و ۱۵ میلی گرمی تیرزپاتاید.
در پایان ۶ماه، نتایج به شرح زیر بود::
· میانگین کاهش وزن در میان ۴۲شرکت کننده ای که در مطالعه باقی ماندند، ۹.۸کیلوگرم (۹.۳ درصد؛P < .001)بود. میانگین کاهش دوز انسولین ۲۵.۲ درصدبود، از ۷۴.۴واحد به ۵۷.۳ واحد در روز(P < .001).
· میانگین HbA1c از ۶۱ میلی مول بر مول(۷.۷ درصد) در ابتدا به ۵۷.۳ میلی مول بر مول(۷.۳ درصد) کاهش یافت، که کاهش قابل توجهی محسوب می‌شود(۰.۴واحد درصد؛ P =0.008).
· زمان در محدودهٔ هدف( ۳.۹ تا ۱۰.۰۰ میلی مول بر مول، معادل ۷۰–۱۸۰میلی گرم بر دسی لیتر) از ۵۵.۱ درصد در ابتدا به ۶۲.۳ درصد در ۶ ماه رسید(P =0.022)، با کاهش متناظر در زمان بالاتر از محدوده و بدون تغییر در زمان پایین تر از محدوده (۱.۱ درصد در هر دو زمان).
· هیچ ارتباط معناداری بین درصد تغییر وزن و افزایش زمان در محدوده مشاهده نشد.
· عوارض جانبی توسط ۲۱ شرکت کننده (۳۶.۸ درصد) گزارش شد که شایع ترین آن ها تهوع/استفراغ (۲۶.۳ درصد، ۱۵نفر) و درد شکمی (۱۴.۰ درصد، ۸ نفر) بود، اما تنها ۷نفر (۱۲.۳ درصد) به دلیل عوارض جانبی مصرف تیرزپاتاید را قطع کردند. سه مورد بستری غیرمنتظره به دلیل درد شکمی مرتبط با تیرزپاتاید گزارش شد، هرچند در یکی از آن ها سنگ صفرا یافت شد. هیچ موردی از پانکراتیت مشاهده نشد.
به گفته ی پروفسور گرینفیلد، که استاد دانشگاه نیو ساوت ولز در سیدنی، نیز هست، «هیچ دلیل فیزیولوژیکی وجود ندارد که آگونیست های گیرندهGLP-1 در دیابت نوع ۱مؤثر نباشند، اما ایمنی آن ها باید به ویژه از نظر هیپوگلایسمی و کتواسیدوز دیابتی تأیید شود.این همان جایی است که مانع اصلی برای تأیید این داروها در دیابت نوع ۱خواهد بود».
او افزود: پزشکان آمادهٔ بحث در این زمینه باشند، چرا که تعداد فزاینده ای از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱خواهان این داروها هستند.من فکر می کنم این مسیر آینده است، که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱از انسولین به همراه یک داروی کمکی استفاده خواهند کرد. سوال این است که کدام دارو؟ ما مشتاقانه منتظر ارائهٔ نتایجRCT خود از تیرزپاتاید در دیابت نوع ۱هستیم، چرا که این مطالعه بالاترین سطح از شواهد را ارائه می دهد».
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/real-world-data-show-tirzepatide-benefit-type-1-diabetes-2025a1000o2n